(178) Najgorsza na świecie (od Polski przez Francję po Urugwaj) pozycja porodowa.

 W 2016 roku dzięki Mikrodotacji i wsparciu Urzędu Miasta wydałyśmy 1000 egzemplarzy bezpłatnego poradnika "Zdrowa, sprawna, świadoma. Poradnik przyszłej mamy". 

W poradniku pojawiło się takie zdanie: "(...) leżenie na plecach w czasie porodu nie jest najlepszą pozycją do rodzenia. Dokładnie rzecz ujmując jest pozycją prawie najgorszą (gorsze byłoby tylko zwisanie głową w dół)".

Niedawno skończyłam czytanie książki francusko-szwajcarskiej intelektualistki Mony Chollet pt. "Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet". Znalazłam tam, na stronie 239, takie zdanie: "A zmienić trzeba dużo, począwszy od przymusu rodzenia w pozycji leżącej na plecach, najmniej wygodnej i dla kobiety, i dla dziecka, gdyż pozbawia je ona pomocniczej siły ciążenia. Urugwajski lekarz Roberto Caldeyro-Barcia uznaje ją wręcz za najgorszą z możliwych, z wyjątkiem zawiśnięcia do góry nogami".

Żartuję z tym plagiatem. Jeśli już to w drugą stronę 🙂, bo "Czarownice..." wyszły w Polsce w 2019 roku. Nie sądzicie jednak, że takie rzeczy dają do myślenia? Poznańskie promotorki zdrowia i fizjoterapeutki, francuskie dziennikarki i urugwajscy lekarze oraz milion innych osób zdają sobie sprawę z nieracjonalności rodzenia na plecach. I co? I nic. Nawet w tej chwili kilkadziesiąt kobiet w Poznaniu rodzi leżąc w tej okropnej, bolesnej i nieskutecznej pozycji.

Dlaczego pozycje porodowe nie działają? (ten tytuł to prowokacja)

 

Na blogu supermamaplaner.pl pojawił się mój tekst o pozycjach wertykalnych. Zachęcam do lektury: https://supermamaplaner.pl/blogs/porodowe-pozycje-wertykalne-91.html 

Tutaj chciałam go jeszcze nieco rozwinąć.

Otóż jeszcze raz chciał podkreślić, że nie da się nauczyć pozycji wertykalnych w ciągu jednego spotkania w szkole rodzenia. Żeby te pozycje naprawdę zadziałały, musimy być aktywne fizycznie całą ciążę, bo nie chodzi o proste odwzorowanie jakiejś „figury”. Sprawa jest bardziej skomplikowana.

Załóżmy roboczo, że nie byłam nigdy zainteresowana aktywnością fizyczną. W 38 tygodniu poszłam do szkoły rodzenia na zajęcia o pozycjach porodowych. Dlaczego na 99% nic mi to nie pomoże w czasie porodu? (jeden procent zostawiam na cud, łut szczęścia, itp.). 

Nie pomoże mi to, bo:

- prawdopodobnie w ogóle nie zapamiętam omawianych pozycji. To jak z każdą inną umiejętnością: jeśli gotujesz z łatwością zapamiętasz nowy przepis; jeśli grasz, zapamiętasz nowy utwór; jeśli ćwiczysz, łatwo zapamiętasz ćwiczenia. To normalne, po prostu nie masz się do czego odnieść, nowe informacje są wyrwane z kontekstu,

- jeśli nawet zrobię sobie jakąś ściągę ze zdjęć, rysunków czy opisów, to prawdopodobnie nie będę „czuła” pozycji wertykalnych, one nie będą odzwierciedlały potrzeb mojego ciała. Nie ma przepisu na wybór, kolejność, liczbę powtórzeń pozycji porodowych. To powinno się dziać intuicyjnie. Jednak jeśli całą ciążę nie miałyśmy kontaktu z ciałem, z ruchem, to może być bardzo trudno o taką intuicję,

- nie będę miała kondycji, żeby rzeczywiści się poruszać w czasie porodu. Jasne, odchodzi się już od twierdzenia jakoby poród był jak maraton, ale jednak jakiś zasób siły i energii jest niezbędny. Widać to już właśnie na zajęciach. Jeśli ktoś po zrobieniu 4-6 bocianich kroków sapie i ledwie żyje, to raczej  nie będzie się poruszać w czasie kilkugodzinnego porodu. Zresztą ja to potem słyszę od młodych mam: „teoretycznie wiem, że pozycje wertykalne pomagają, ale byłam tak słaba, że wolałam leżeć”,

- nie będę miała wystarczającej elastyczności, mobilności. Nie chodzi o to, żeby zrobić przysiad ogromnym wysiłkiem, z zaciśniętymi zębami i wbrew swemu ciału. Ten przysiad musi być wyćwiczony, „zinternalizowany”, naturalny dla nas. Jeśli zrobię go na siłę, to owszem zewnętrzna pozycja będzie taka jak uczono w szkole rodzenia, ale w środku, w naszym ciele wszystko będzie pospinane, zaciśnięte (zaciśnięte zęby równa się zaciśnięte dno miednicy),

- mogę mieć wrażenie, że pozycje porodowe mi przeszkadzają, że to nie to, że mnie męczą. To tak jak np. z bieganiem. Za pierwszym razem nie jest raczej fajnie. Czujemy zmęczenie, ociężałość, krótki oddech, może mdłości. Czy to znaczy, że bieganie nie działa albo wręcz szkodzi? Nie, po prostu korzyści pojawią się po jakimś czasie regularnego treningu,      

- nie będę miała wypracowanych swoich własnych osobistych metod. Jasne że są ogólne reguły, które może nam przekazać położna, fizjoterapeuta, itd., ale pewne rzeczy są właściwe tylko dla nas dla naszego ciała. Ćwicząc regularnie sama doszłabym do pewnych wniosków, np. że lepiej rozsunąć jeszcze trochę stopy albo że to ćwiczenie lubię, a to nie, a jeszcze inne jest ok, ale w moim przypadku z drobną modyfikacją. Tej całej wiedzy mi zabraknie,

- i jeszcze argument psychologiczny, w odróżnieniu od wcześniejszych fizjologicznych. Jeśli trafię na nieprzychylny personel, który autorytarnie da mi do zrozumienia, że „w tym szpitalu leży się na plecach, a nie wydziwia”, to od razu dam się przekonać. Kobiety, które cała ciążę są aktywne fizycznie  nie dadzą sobie łatwo takiej rzeczy wmówić. One po prostu wielokrotnie doświadczyły (podkreślam „doświadczyły, nie „przeczytały”, „usłyszały”), że ruch działa, pomaga. I jedna krótka komenda nie pozbawi ich z tego przekonania.

Piszę to, żebyś się odpowiednio przygotowała do porodu, ale też dlatego, aby zadbać o PR szkół rodzenia. Wiele razy zdarzyło mi się słyszeć np.: „Aniu, te techniki nie działają, prawdziwy poród wygląda inaczej”, „W szkole rodzenia opowiadali jakieś bzdury, nie byłam w stanie tego zrobić, kiedy miałam skurcze”, „Mój lekarz wyśmiewał się ze szkół rodzenia i okazuje się, że miał rację”.

Zgadzam się, jedna pogadanka w szkole rodzenia nic nie da, nie działa. I byłby to prawdziwy cud gdyby zadziałała. A udało Wam się kiedykolwiek zrobić coś bardzo ważnego w godzinę? Umeblować pokój? Przygotować wesele? Napisać pracę dyplomową? Nauczyć się języka? Schudnąć? 

Przygotowanie do porodu jest skuteczne, ale wymaga długiej i systematycznej pracy. Pogadanka w szkole rodzenia to powinna być wisienka na torcie, a nie jedyne „przygotowanie”.

 

POŻEGNANIE KUBY KOTNAROSKIEGO - "OJCA CHRZESTNEGO" STOWARZYSZENIA

W sobotę 10 kwietnia zmarł Kuba Kotnarowski, społecznik, ekolog, wspaniały i dobry człowiek.

Kuba jest "ojcem chrzestnym" naszego Stowarzyszenia "Dbamy o Mamy". Dał nam wiarę w to, że damy radę je założyć, wspierał na etapie rejestracji i pierwszych kroków, a potem cały czas trzymał za nas kciuki, chociaż sam działał przecież w zupełnie innej "branży".

Zdjęcie zostało zrobione na spotkaniu założycielskim 22 listopada 2014 - Kuba roztacza pozytywną energię w środku pierwszego rzędu.

Podkradnę słowa koleżance, która bardzo trafnie podsumowała: "Kuba zachęcał nienachalnie, ale stanowczo do pracy społecznej".

Żegnamy Cię dziś, ale na zawsze zostaniesz w naszej pamięci. Dziękujemy za wszystko.

(175) Czarny PR aktywności fizycznej w ciąży

Cały czas próbuję rozkminić dlaczego coś tak jednoznacznie pozytywnego jak aktywność fizyczna w ciąży ma tak czarny PR i cieszy się minimalnym zainteresowaniem. Wydaje mi się, że boimy się takiej aktywności i/lub nie jesteśmy zainteresowani tematem, ponieważ mamy w głowach pewne stereotypy, obrazy, które nie pozwalają nam pójść przejść dalej do racjonalnych argumentów, logiki, wyników badań naukowych. 

1. Na hasło "aktywność fizyczna" wyobrażamy sobie automatycznie Ewę Chodakowską biegnącą dziesiąty kilometr z ciężarkami, po to żeby na koniec zrobić 800 pompek. Łączymy to w głowie z kobietą  ciąży i ... buhahahahahaha. Jakie to niedorzeczne. Koniec dyskusji.

Takie wyobrażenia mają zarówno osoby, które nigdy nic nie ćwiczyły i nie mają pojęcia jak rozbudowanym pojęciem jest aktywność fizyczna, jak i osoby uprawiające bardzo wymagające, rywalizacyjne i agresywne sporty. Dlatego jeśli np. lekarz ćwiczy pół zawodowo kick-boxing, to wcale nie znaczy, że będzie zachęcał pacjentki do ćwiczeń ciążowych. Jeśli nic nie ćwiczy, to też nie będzie, bo pomyśli "sam ledwo chodzę na trzecie piętro, to nie będę przecież ciężarnej uganiał".

2. W naszej kulturze ciąża i poród nie łączą się z ciałem. Mam wrażenie, że większość z nas ciało zredukowała do głowy, a to co poniżej oddała medycynie - "niech specjaliści to za mnie załatwią". Z kolei inna grupa, ciągle nieliczna, ale rosnąca, poszła w emocje i duchowość (doule, grupy wsparcia, porody domowe). To wspaniały trend, tyle, że w drodze od medykalizacji do naturalności, emocji i duchowości znów gdzieś zgubiliśmy ciało. Ani jedna ani druga grupa nie łączy ciąży i porodu z ciałem rozumianym jako mięśnie, powięź i wszelkie inne struktury. Nie bierze pod uwagę napięć w ciele, postawy kondycji. A skoro tak, to nie pasuje tu też aktywność fizyczna.

3. Większość z nas zakłada, że aktywność fizyczna może spowodować coś złego, a nawet jak nie, to co tam, na wszelki wypadek można jej unikać. Natomiast brak aktywności, bezruch, nie powoduje nic.

Niestety to tak nie działa. Czy się ruszamy czy nie, to na nasze tkanki zawsze działają jakieś siły (poczytajcie książki biomechaniczki Katy Bowman). Co więcej kiedy się odpowiednio ruszamy, to działają siły dobre, a kiedy się wcale nie ruszamy to działają złe siły. Siedzenie zabija, siedzenie to nowe palenie. Gdybyśmy mieli taką w sumie oczywistą refleksję, to nie bronilibyśmy się rękami i nogami przed godzinką ćwiczeń, poczytaniem badań naukowych na temat aktywności fizycznej w ciąży, wysłuchaniem pogadanki czy kupnem książki "Przećwicz ciążę" :-)

4. Na hasło "aktywność fizyczna w ciąży" automatycznie wyjeżdżamy z patologią. Tzn. np. w artykule o aktywności fizycznej ciężarnych wyjeżdżamy zaraz z listą przeciwwskazań, listą strasznych przypadłości. Moim zdaniem to nie jest racjonalne. To socjotechnika napędzające klimat grozy. 

Żeby to lepiej zobaczyć wyobraź sobie, że poszłaś za dawnych niecovidowych czasów do jakiegoś liceum, żeby w auli poopowiadać dzieciakom o zaletach aktywności fizycznej. A tu pani profesor od biologii przerywa ci: "Hola, hola, jak śmiesz mówić o aktywności fizycznej, skoro są na świecie licealiści obłożnie chorzy, tacy, którzy mieli wczoraj wypadek samochodowy albo złamali nogę!". Bez sensu, prawda? Oczywiście, że niestety są tacy nastolatkowie, ale to nie jest temat tej pogadanki, w tej wyobrażonej auli ich nie ma, ale co szkodzi wprowadzić trochę grozy, a co za tym idzie podejrzliwości i zniechęcenia. 

(To mnie wpiekla jeszcze z innego powodu - moim zdaniem tłumaczenie, że jak wczoraj miałaś krwawienie albo leżysz na patologii ciąży, to nie powinnaś ćwiczyć jest obelgą dla kobiet. Ale serio? Same byśmy na to nie wpadły. Ktoś nam musi o tym powiedzieć, najlepiej mężczyzna). 

Z powodu takich wyobrażeń nasze wysiłki, żeby promować aktywność fizyczną w ciąży są w zasadzie skazane na porażkę. Najpierw musiałybyśmy rozbroić różne stereotypy, zanim przejdziemy do racjonalnych argumentów, a na to nie ma na ogół przestrzeni. Tym bardziej, że to trochę błędne koło, bo np. jeśli jesteśmy odcięci od ciała, to nie chcemy o nim słuchać, a nie mówiąc o ciele, nie możemy dojść do ciała...   

(174) Wytyczne WHO dotycząc aktywności fizycznej w ciąży

Światowa Organizacja Zdrowia wydała niedawno wytyczne dotyczące aktywności fizycznej, w tym aktywności fizycznej w ciąży. Napisałam o tym na blogu portalu supermamaplaner.pl

https://supermamaplaner.pl/blogs/jakakolwiek-aktywno-fizyczna-jest-lepsza-ni-brak-aktywnoci-zalecenia-who-dla-kobiet-w-ciy-80.html

Zrobiłam dla Was, nie tyle tłumaczenie, co wyciąg z wytycznych. Chcę podkreślić, że wytyczne są opracowane na podstawie przeglądu badań naukowych (zdrowie publiczne oparte na dowodach). 

Tutaj taki mały wyciąg, dla tych którzy nie otworzą linku 🙂 "I uwaga, uwaga! To bardzo ważne: badania dowodzą, że aktywność fizyczna nie jest związana ze wzrostem ryzyka poronienia, ani z przedwczesnym porodem, a wręcz pełni funkcję ochronną, redukując ryzyko przedwczesnego porodu. Niespodzianka, prawda? Większość ludzi jest przecież głęboko przekonana, że jest odwrotnie…"

Zapraszam Was też do regularnego odwiedzania portalu supermamaplaner.pl - to bogata baza informacji dla kobiet w ciąży. Artykuł o wytycznych WHO inicjuje współpracę naszego Stowarzyszenia z supermamaplaner.pl 

Będziemy tam gościć częściej, co nas bardzo cieszy.

(173) Różnica między prawidłową a zdrową ciążą.

Dawno dano temu, kiedy jeszcze odbywały się zajęcia "na żywo", na koniec zajęć w szkole rodzenia pt. "Plan porodu" jeden z panów powiedział coś  tym stylu: "Dlaczego my tu mówimy, że na coś możemy się nie zgodzić, że coś kobiety powinny same robić, przyswoić jakieś umiejętności, itd. Czy lekarze nie są doskonałymi fachowcami i nie należy im w 100% zaufać".

Lekarze są fachowcami. Problem w tym, że ... nasze zdrowie według koncepcji pól zdrowia zależy od nich tylko w 10%, a np.  53% od naszego stylu życia...To bardzo widać na każdym etapie życia, ale w czasie ciąży, porodu, połogu, szczególnie.

Przedstawię Wam dwie kobiety. Fikcyjne, ale przedstawiające pewne prawidłowości, które obserwuję od 17 lat pracy z ciężarnymi. 

Proszę Państwa, oto one: Ewa i Monika!

Ewa uważa, że za jej ciążę odpowiada wyłącznie lekarz. Jedyne co robi dla swojego zdrowia to wizyty kontrolne u ginekologa. W zasadzie od początku ciąży czuje się fatalnie. Doskwiera jej mnóstwo rzeczy. Ociężałość, zadyszka od 4 miesiąca. Nietrzymanie moczu i trudności z wstaniem z fotela od szóstego.  Chroniczny ból pleców, żeber, spojenia łonowego. Bardzo silny lęk przed porodem. Nadprogramowe kilogramy w ciąży i po. Poród to trauma. Leżenie na plecach, niewyobrażalny ból, brak informacji, brak wiedzy, przerażenie. Po porodzie ma problemy z poruszaniem się, nadwagą, karmieniem. Jest raczej w kiepskim stanie psychicznym.

Monika też oczywiście odwiedza regularnie ginekologa, ale od zrobienia testu ciążowego chce zdobyć sama jak najwięcej wiedzy i umiejętności. Wie też, że aktywność fizyczna i zdrowe odżywianie są bardzo ważne. Ćwiczy, spaceruje, pływa. Korzysta z warsztatów dna miednicy, spotkań z doulą, szkoły rodzenia. Czyta. Zaprzyjaźnia się z innymi ciężarnymi. Wspomina ciążę i poród fantastycznie. Nie znaczy to, że wszystko było idealnie, ale jeśli nie było, to szukała rozwiązań, np. szła do fizjoterapeutki. Czuła się i czuje zdrowa, sprawna, silna. O nietrzymaniu moczu wie z warsztatów i książek, sama go ani razu nie doświadczyła. tak samo jak bólu pleców. krótko po porodzie wróciła do wagi sprzed ciąży. Kiedy miała lub ma gorszy dzień, wie gdzie szukać wsparcia (i że może to robić).    

Obie panie rodzą w 39 tygodniu ciąży drogą pochwową zdrowe dzieci (Monika bez nacięcia krocza).

I teraz puenta: z punktu widzenia medycyny obie panie są dokładnie w tym samym miejscu: 39 tydzień, droga pochwowa, zdrowe dziecko. Koniec. Kropka. Do widzenia. 

Ale z punktu widzenia nas - kobiet, z punktu widzenia jakości życia, między jedną a drugą panią jest przepaść. "Niebo a ziemia". Bo nie sądzę, aby któraś z Was powiedziała "nie widzę żadnej różnicy, obojętne czy będę czuć się jak Ewa czy jak Monika".

Wracając do początkowego pytania: każdy z nas ma wybór. Można zaufać w 100% lekarzom (a sobie i innym fachowcom w 0%). To jest nawet w sumie wygodne, bo nie wymaga pracy własnej. Taka osoba jakoś przejdzie ciążę i jakoś urodzi zdrowe dziecko. Na szczęście są kobiety które chcą "jakoś" zamienić na "świadomie, sprawnie, zdrowo, pozytywnie, spokojnie, fajnie, ciekawie", a tego nie zapewni im sam lekarz, choćby był najlepszym fachowcem na kuli ziemskiej.

 

 

(172) Co ma brak aktywności fizycznej do patriarchatu?

Obiecałam, że napiszę jeszcze o twierdzeniu wielu kobiet, że "nie muszę ćwiczyć, bo przecież mam obowiązki domowe" z punktu widzenia kulturowego. 

Otóż wiele razy zdarzyła mi się taka sytuacja, jak opisana poniżej.

Naprawdę. Tyle razy, że uznaję to już za kulturową prawidłowość (bo najpierw odbierałam to osobiście, że może Przyszłą Mama  mnie nie lubi albo rzeczywiście popełniłam jakąś niezręczność).

Wygląda to mniej więcej tak:

- Oj jak mnie bolą plecy! Oj jaka jestem zmęczona! - mówi Przyszła Mama.

- To może wpadłabyś do nas na ćwiczenia, to w większości przypadków działa, a do tego jest fajnie. A teraz to jeszcze mamy projekt i wszystko za darmo - odpowiadam w dobrej wierze, chcę pomóc.

Tu Przyszła Mama nagle zmienia się, jakbym co najmniej wygłosiła pogląd polityczny przeciwny do jej przekonań. Jej twarz wykrzywia grymas wściekłości i warczy/syczy/ironizuje: Jakbyś nie zauważyła to mam już starsze dziecko. Mam już "gimnastykę"!!!

Zobaczcie jakie to nieadekwatne i nieracjonalne zachowanie, niczym strażniczek patriarchatu, bo Przyszłą Mama nie wkurza się na:

- kulturę, która nadal większość obowiązków domowych i rodzicielskich zrzuca na kobietę,

- partnera, który wraca o 20.00 z pracy albo o 16.00, ale potem musi wyłącznie odpoczywać,

- teściową, która kontakt z wnukiem ograniczyła do pogłaskania po główce,

- mamy, która owszem, wpada dwa razy w tygodniu, ale po to, żeby zrobić inspekcję czystości,

- państwo, które nie zapewnia żłobka dla dwulatka, itd. itp.

Nie, nic z tych rzeczy się nie dzieje. Przyszłą Mama "morduje" za to bogu ducha winnego "posłańca", a raczej "posłanniczkę".

Czy wyobrażacie sobie identyczną sytuację, tylko z mężczyznami w rolach głównych? Że np. nasz trener Rajmund z Aktywnego Piątkowa zachęca Przyszłego Tatę do pogrania w piłkę. Na to Przyszły Tata wrzeszczy: Odpaliło ci?! Mam w domu trzylatka i pranie! :-)

Nie? Nie jesteście sobie w stanie tego wyobrazić? To może zacznijmy walczyć o swoje potrzeby i ... bądźmy też solidarne z innymi kobietami!